MulixoProjenizi konuşalım

Finansal okuryazarlık Derste anlatmak için görseller, hesaplar ve sınıf etkinlikleri.

Düzey
Lise
Süre
40 dakikalık ders akışı
Ücret
Ücretsiz, kayıt yok

Lisede finansal okuryazarlıkta öne çıkan yedi başlık; her biri kısa bir kavram, sayıları değiştirilebilen bir örnek ve sınıfa bir soruyla. Tahtaya yansıtmak için tam ekran sunum var.

40 dakikalık ders akışı

Sunum tam ekran açılır; uygulama görseli ve indirme bağlantısı içermez.

  1. 01BütçeBütçe bir plandır, yasak listesi değil.
  2. 02TasarrufTasarruf bir alışkanlıktır.
  3. 03EnflasyonEnflasyon paranın alım gücünü azaltır.
  4. 04FaizBasit faiz, bileşik faiz.
  5. 05Kredi kartıKredi kartı limiti gelir değildir.
  6. 06YatırımYatırımın üç sorusu.
  7. 07Dijital güvenlikKolay para teklifi tuzaktır.

Lisede neler var?

Finansal okuryazarlık lisede ne anlatıyor?

Finansal okuryazarlık, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nde okuryazarlık becerilerinden biri olarak derslerin içine yerleştiriliyor. 24 Mart 2026’da MEB ve SPK iş birliğiyle ilkokuldan liseye bütün okullarda ilk ders “Finansal Okuryazarlık” olarak işlendi; ders planları EBA’da yayımlandı. Lise için öne çıkan başlıklar:

  1. 01Bütçe planlama ve kaynakların etkin kullanımıMEB
  2. 02Tasarruf alışkanlığıSPK
  3. 03Enflasyonun paraya etkisiHürriyet · Cumhuriyet
  4. 04Finansal hesaplamalarHürriyet · Cumhuriyet
  5. 05Kredi ve kredi kartı yönetimiHürriyet · Cumhuriyet
  6. 06Yatırım araçlarını tanıma, bilinçli yatırımSPK · Hürriyet · Cumhuriyet
  7. 07Dijital riskler: dolandırıcılık, kiralık IBAN, yasa dışı bahis, yüksek kazanç vaadiMEB · SPK · Hürriyet

Kaynaklar

Bu sayfa MEB ya da SPK’nın resmî materyali değildir; Mulixo’nun hazırladığı bağımsız bir anlatımdır. Resmî ders planları EBA’da yayımlanır. Başlıklar resmî bir ünite listesinden değil, yukarıdaki duyuru ve haberlerden derlenmiştir.

Ders 01 · Bütçe

Bütçe bir plandır, yasak listesi değil.

Bütçe, beklenen geliri harcamadan önce paylaştırmaktır. Önce kira, fatura, ulaşım gibi zorunlu giderler ayrılır, sonra birikim. Kalan esnek pay, isteklere gönül rahatlığıyla harcanabilecek tutardır.

Esnek pay ₺3.000

  • Zorunlu
  • Birikim
  • Esnek pay
Gelir
Harçlık, maaş, burs gibi para girişi.
Zorunlu gider
Ertelenemeyen ödemeler: kira, fatura, ulaşım.
İhtiyaç ve istek
İhtiyaç olmadan geçinilemez; istek ertelenebilir.
Esnek pay
Zorunlu giderler ve birikim ayrıldıktan sonra kalan.

Sınıfta

Bir haftalık harcamanızı kağıda yazın ve her birini zorunlu, birikim ya da esnek diye işaretleyin. Esnek payınız beklediğinizden büyük mü, küçük mü?

Ders 02 · Tasarruf

Tasarruf bir alışkanlıktır.

Tasarruf, gelirin bir kısmını bugün harcamayıp geleceğe ayırmaktır. Hedefi belli birikim daha kolay sürer: ne için, ne kadar, ne zamana kadar. Gelir gelir gelmez birikimi ayırmak, “ay sonunda kalırsa” beklemekten daha iyi işler.

Hedefe 8 ay

Birikim hedefi
Ne için, ne kadar, ne zamana kadar biriktirileceği.
Acil durum fonu
Beklenmedik giderler için kolay ulaşılan para.
Önce kendine öde
Gelir gelince birikimi ilk iş ayırmak.

Sınıfta

Ulaşmak istediğiniz bir hedef seçin: bir kitap seti, bir kurs, bir bisiklet. Haftada ne kadar ayırırsanız kaç haftada ulaşırsınız? Tutarı yarıya indirirseniz süre ne olur?

Ders 03 · Enflasyon

Enflasyon paranın alım gücünü azaltır.

Enflasyon, fiyatların genel düzeyinin sürekli yükselmesidir. Fiyatlar artınca cüzdandaki sayı aynı kalsa da o para daha az şeye yeter. Türkiye’de resmî enflasyonu TÜİK, tüketici fiyat endeksiyle (TÜFE) her ay açıklar.

Alım gücü ₺269

Güncel oran: TÜİK (yeni sekmede açılır)

Alım gücü
Belli bir paranın satın alabildiği mal ve hizmet miktarı.
Nominal ve reel
Nominal, cüzdandaki sayı; reel, o paranın neye yettiği.
TÜFE
Hanelerin satın aldığı ürünlerin fiyat değişimini ölçen endeks.

Sınıfta

Ailenizden beş yıl önce bir ekmeğin, bir otobüs biletinin ya da bir kitabın kaça olduğunu öğrenin. Bugünkü fiyatla karşılaştırın: kaç kat arttı?

Ders 04 · Faiz

Basit faiz, bileşik faiz.

Faiz, paranın belli bir süre kullanılmasının bedelidir. Basit faizde faiz yalnız anaparaya işler. Bileşik faizde her dönemin faizi anaparaya eklenir ve sonraki dönemde o da faiz kazanır; süre uzadıkça fark büyür.

Basit ₺25.000

Bileşik ₺37.129

Basit faizBileşik faiz

Basit: A = P × (1 + r × n) · Bileşik: A = P × (1 + r)n

Anapara
Başlangıçta yatırılan ya da borç alınan tutar.
Vade
Paranın bağlı kaldığı süre.
Reel getiri
Faiz enflasyonun üstündeyse alım gücü artar, altındaysa azalır.

Sınıfta

Aynı paraya beş yıl basit ve bileşik faiz işletin. Fark hangi yıldan sonra belirginleşiyor, neden? Aynı hesap borç için yapılsa ne anlama gelir?

Ders 05 · Kredi kartı

Kredi kartı limiti gelir değildir.

Kredi kartı, bankanın kısa süreli borç vermesidir. Ekstre borcunun tamamı son ödeme tarihine kadar ödenirse faiz işlemez. Yalnız asgari tutar ödenirse kalan borca faiz işler; faize vergiler (KKDF, BSMV) de eklenir.

Borç biter 13 ayda

Toplam faiz ₺2.400

Vergiler (KKDF, BSMV) dahil değil; gerçek maliyet daha yüksektir. Azami kart faizini TCMB (yeni sekmede açılır) duyurur.

Limit
Bankanın verdiği en yüksek borç; harcanabilir para değildir.
Asgari ödeme
Ekstredeki en düşük ödeme; kalan borca faiz işler.
Kredi
Vadeye bölünerek geri ödenen borç; toplam geri ödeme anaparadan fazladır.

Sınıfta

Kartla 6.000 ₺’lik bir telefon alındığını düşünün. Her ay 1.000 ₺ ödenirse borç kaç ayda biter? Ödeme 500 ₺ olsaydı süre ve toplam faiz ne olurdu?

Ders 06 · Yatırım

Yatırımın üç sorusu.

Yatırım, bugünkü parayı gelecekte değer kazanması beklentisiyle bir varlığa bağlamaktır. Getiri beklentisi yükseldikçe risk de artar; garanti yüksek getiri yoktur. Hangi aracın uygun olduğu, paraya ne zaman ihtiyaç duyulacağına ve ne kadar dalgalanmaya katlanılabileceğine bağlıdır.

Mevduat

Bankada belirli vadeyle tutulan para; faiz oranı baştan bellidir. Belli bir tutara kadar TMSF güvencesindedir.

Bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi değildir. Kurumun izinli olup olmadığı SPK (yeni sekmede açılır) sitesinden kontrol edilir.

Vade
Paraya ne zaman ihtiyacım olacak?
Risk
Değeri düşerse ne kadar kayba katlanabilirim?
Likidite
Ne kadar hızlı nakde çevirebilirim?
Çeşitlendirme
Paranın tamamını tek bir araca bağlamamak.

Sınıfta

Üç ayrı ihtiyaç yazın: bir ay sonra, bir yıl sonra ve on yıl sonra lazım olacak para. Her biri için vade, risk ve likidite sorularını cevaplayın; cevaplar neden farklı?

Ders 07 · Dijital güvenlik

Kolay para teklifi tuzaktır.

Dijital kanallar ödemeyi kolaylaştırırken dolandırıcılığa da yeni yollar açar. Şifre, SMS kodu ve kart bilgisi kimseyle paylaşılmaz; bankalar bunları telefonda istemez. “Kısa sürede yüksek ve garanti kazanç” vaadi en bilinen dolandırıcılık işaretidir.

  1. 01 Bir tanıdık, “IBAN’ını birkaç günlüğüne kullanmama izin ver, sana 2.000 ₺ vereyim” diyor.

  2. 02 Bankadan aradığını söyleyen biri, “işlemi iptal etmek için” telefonunuza gelen SMS kodunu istiyor.

  3. 03 Sosyal medyada bir hesap, “bu yatırımla paranı bir haftada ikiye katla, garanti” diye paylaşıyor.

  4. 04 Bir site “ilk üyeliğe bonus, hemen bahis oyna” diye bildirim gönderiyor.

  5. 05 Bankanın resmî uygulamasında, az önce kendi başlattığınız ödeme için onay bildirimi geliyor.

0 / 5

Kiralık IBAN
Hesabını para karşılığı başkasına kullandırmak; suça karışma riski taşır.
Oltalama
Kurum gibi görünen sahte mesaj ya da arama.
Yasa dışı bahis
İzinsiz siteler; para kaybı ve bağımlılık riski.

Sınıfta

Duyduğunuz ya da size gelen şüpheli bir mesajı, kişisel bilgileri çıkararak sınıfla paylaşın. Hangi işaret şüphe uyandırdı?

Öğretmen için

40 dakikada yedi başlık.

  1. 0–5 dkGiriş“Paranız nereye gidiyor?” sorusu; tahtaya üç cevap.
  2. 5–15 dkBütçe ve tasarrufDers 01–02: sınıfla bir örnek bütçe kurun, hedef süresini hesaplayın.
  3. 15–25 dkEnflasyon ve faizDers 03–04: alım gücü ve bileşik faiz; iki hesap yan yana.
  4. 25–32 dkKredi kartı ve yatırımDers 05–06: asgari ödeme örneği, yatırımın üç sorusu.
  5. 32–38 dkDijital güvenlikDers 07: beş durumu sınıf oylasın, sonra cevabı açın.
  6. 38–40 dkÇıkış biletiHer öğrenci bir kavram ve bu hafta uygulayacağı bir adım yazar.

Ödev · kağıtla

Bir hafta boyunca bütün harcamalarınızı tarih, tutar ve ne için olduğuyla yazın. Hafta sonunda her birini zorunlu, birikim ya da esnek diye ayırın ve toplayın. En çok hangi grupta harcadınız, bir sonraki hafta neyi değiştirirdiniz?

Ok tuşları ya da boşluk ile ilerler, Esc ile kapanır.

Sık sorulanlar

Ders sayfası SSS

Bu sayfa resmî ders materyali mi?

Hayır. Mulixo’nun hazırladığı bağımsız bir anlatım sayfasıdır; MEB ya da SPK ile bağlantısı yoktur. Resmî ders planları ve materyaller EBA’da yayımlanır. Başlıklar MEB ve SPK duyurularına ve basındaki haberlere dayanır; kaynaklar sayfada tarihleriyle verilmiştir.

Derste nasıl kullanılır?

Sayfanın başındaki “Derste göster” düğmesi tam ekran sunumu açar: giriş, yedi başlık ve çıkış bileti birer slayttır; ok tuşlarıyla geçilir, Esc ile çıkılır. Sunumda uygulama görseli ya da indirme bağlantısı yoktur. Hesaplardaki sayıları sınıfla birlikte değiştirebilirsiniz.

Öğrenciler Fındık’ı kullanabilir mi?

Fındık 18 yaşını doldurmuş kişiler içindir; 18 yaşından küçükler kullanamaz. Sayfadaki etkinlikler kağıt kalemle yapılır, uygulama gerekmez.

Hesaplardaki oranlar güncel mi?

Hayır, hepsi örnektir. Güncel enflasyonu TÜİK, kredi kartı azami faiz oranlarını Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası duyurur. Oranı değiştirerek kendi örneğinizi kurabilirsiniz.

Bu sayfa yatırım tavsiyesi veriyor mu?

Hayır. Yatırım araçları yalnız kavram olarak anlatılır; hiçbir araç önerilmez. Yatırım hizmeti yalnız SPK’dan izinli kurumlarca verilebilir.

Sayfa ücretsiz mi?

Evet. Kayıt ya da indirme gerekmez; sayfa projeksiyonla ya da akıllı tahtada açılabilir.

Güncelleme:

Fındık rehberleri

Günlük hayatta

Dersten sonra: Fındık.

Sayfadaki ekranlar Fındık: Para Yönetimi uygulamasından. Derste anlatılan kavramların çoğu uygulamada bir ekrana karşılık gelir; gelir-gider kaydı ücretsiz, bütçe, hedef, kredi ve kart Premium.

Ders başlıklarının Fındık’taki karşılığı
KonuFındık’taSürüm
Gelir ve giderİşlem ekleme, kategoriler, önceki döneme göre akıllı analizÜcretsiz
BütçeZorunlu ödemeler, birikim, esnek pay ve ay sonu tahminiPremium
TasarrufBirikim hedefleri: biriken, kalan, ilerlemePremium
Kredi ve kartKrediler ve kredi kartları; borç, limit, ödeme tarihi hatırlatmasıPremium
Borç ve alacakKişi, tutar ve vade; vadesi gelince hatırlatmaÜcretsiz: 1 borç, 1 alacak
VarlıklarVarlık dağılımı ve net finansal durumÜcretsiz: 1 varlık
App Store (iPhone, yeni sekmede açılır)Google Play (Android, yeni sekmede açılır)
Fındık ürün sayfası

Fındık 18 yaşını doldurmuş kişiler içindir; 18 yaşından küçükler kullanamaz. Ücretsiz indirilir; Premium aylık ya da yıllık, uygulama içinden.

Finansal okuryazarlık · 1 / 10

Ders sunumu

Finansal okuryazarlık

Bütçeden dijital güvenliğe yedi başlık, sayıları değiştirilebilen örneklerle.

  1. 01 Bütçe
  2. 02 Tasarruf
  3. 03 Enflasyon
  4. 04 Faiz
  5. 05 Kredi kartı
  6. 06 Yatırım
  7. 07 Dijital güvenlik